استفاده از مسواک برقی به کامپوزیت دندان آسیب می‌زند؟ - کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب محمدی

تاریخ انتشار - ۵ مرداد ۱۳۹۹

نحوه مسواک زدن بعد از کامپوزیت دندان و اینکه "آیا استفاده از مسواک برقی به کامپوزیت دندان آسیب می‌زند؟" سوال بسیاری از بیمارانی است که پس از کاشت کامپوزیت دندان، کلینیک را ترک می کنند. با توجه به اینکه بعد از انتشار مقاله "مراقبت های بعد از کامپوزیت دندان" سوالات بسیار زیادی در خصوص امکان استفاده از مسواک برقی بعد از کامپوزیت دندان به دستمان رسید؛ قصد داریم در این مطلب به طور کامل نحوه صحیح مسواک زدن بعد از نصب کامپوزیت ونیر را شرح دهیم.
در برخی از وب‌سایت‌های دندانپزشکی و صفحات شبکه های اجتماعی، مطالب مختلفی درباره اینکه استفاده از مسواک برقی و ابزارهای پاکسازی آلتراسونیک دندان به کامپوزیت ونیر ها آسیب وارد می کند و موجب افتادن آنها از روی دندانها می‌شود؛ مطرح شده است. اما اینکه در واقعیت مسواک برقی یا وسایل سفید کننده التراسونیک دندان ها چه تاثیری روی کامپوزیت ونیر دارند به نحوه فرم دهی و نوع کامپوزیت استفاده شده برای اصلاح طرح لبخند نیز بستگی دارد.
در جلسه مشاوره معمولاً عادات مختلف بیماران بررسی می‌شود و یکی از سوالات متداولی که دندانپزشک مطرح می کند؛ عادت مسواک زدن بیمار است. در صورتی که شما به طور مداوم از مسواکهای آلتراسونیک یا مسواک برقی استفاده می کنید؛ حتما این مسئله را در جلسه مشاوره با دندانپزشک خود مطرح کنید. به این ترتیب دندانپزشک، کامپوزیت دندانی که چسبندگی مناسبی با مینای دندان های طبیعی داشته باشد و بتوان آنها را با مسواک برقی نیز تمیز کرد؛ برای شما انتخاب می کند.

آیا استفاده از مسواک برقی موجب افتادن کامپوزیت ها از روی دندان میشود؟

استفاده از مسواک برقی معمولاً مشکلی برای کامپوزیت ونیر ها یا لمینت پرسلین ایجاد نمی‌کند. چون کامپوزیت ها با چسب های مخصوصی به مینای دندان پیوند خورده‌اند و این پیوند یا باندینگ به راحتی از دندانها جدا نمی شود. پس نگران استفاده از مسواک برقی روی کامپوزیت های خود نباشید. 
البته دستگاه های آلتراسونیک تجهیزات پیشرفته ای هستند که توسط دندانپزشک در مطب جهت سفید کردن و پاکسازی دندانها استفاده می شوند و معمولاً استفاده از این نوع دستگاهها تاثیر چندانی روی سفید کردن کامپوزیت دندان ندارد. از طرفی لرزش ها و سرعت بالای آلترا سونیک می تواند خراش هایی روی باندینگ دندان ایجاد کرده و به آن آسیب برساند. معمولاً توصیه نمی شود که بعد از کامپوزیت دندان برای سفید کردن یا پاکسازی از دستگاه های اولتراسونیک استفاده کنید چون احتمال از بین رفتن پیوند بین کامپوزیت و مینای دندان وجود دارد و ممکن است کامپوزیت ها از روی دندان شما بیفتند. از طرف دیگر ایجاد خراش روی کامپوزیت‌ها احتمال تجمع باکتری و پلاک روی این خراش ها را افزایش می دهد و احتمال پوسیدگی دندان های زیرین و در نتیجه آسیب رسیدن به کامپوزیت ونیر ها نیز افزایش می یابد.
با توجه به اینکه در مسواک برقی یا مسواک های التراسونیک، پرزهای مسواک بسیار نرم هستند؛ آسیبی به پیوند ایجاد شده بین کامپوزیت و مینای دندان وارد نمی کنند. مسواک برقی می تواند به خوبی پلاک ها و باکتری های تجمع یافته اطراف کامپوزیت ونیرها را پاکسازی کرده و با جلوگیری از گسترش عفونت و پوسیدگی در دندان های زیر کامپوزیت، دوام و طول عمر آن را افزایش دهد. البته توصیه می‌شود که برای مسواک زدن بعد از کامپوزیت دندان، سرعت لرزش مسواک‌برقی را در پایین ترین حد ممکن تنظیم کنید و به جای حالت آلتراسونیک از حالت سونیک استفاده کنید تا از هرگونه آسیب رسیدن به کامپوزیت دندان جلوگیری نمایید.

دلایل افتادن کامپوزیت دندان بعد از مسواک زدن

عدم رعایت مراقبت های بعد از کامپوزیت دندان

برخی از بیماران که یک یا دو دندان خود را کامپوزیت کرده‌اند با کلینیک تماس میگیرند و از این که بعد از استفاده از مسواک برقی، کامپوزیت از روی دندان‌های آنها افتاده است؛ شکایت دارند. آنها تصور می‌کنند که کامپوزیت دندان به خوبی برای آنها نصب نشده و پیوند مناسب بین ونیر و مینای دندان برقرار نشده است. در صورتی که علت اصلی افتادن ونیرها با مسواک زدن بعد از کامپوزیت دندان، عدم رعایت دستورالعمل های توصیه شده توسط دندانپزشک بعد از کامپوزیت دندان است.

گذشت مدت زمان طولانی بعد از کاشت کامپوزیت

 باید به این نکته نیز دقت کنید که به هر حال کامپوزیت ونیر ها به اندازه لمینت سرامیکی محکم و ماندگار نیستند و نباید انتظار داشته باشید که بیش از سه یا چهار سال بدون هیچ تغییری روی دندان‌هایتان باقی بمانند. اما اگر کامپوزیت ها کمتر از دو تا سه ماه بعد از جلسه کاشت کامپوزیت ونیر از روی دندان های تان افتادند باید به دنبال علت اصلی آن باشید.
حتی اگر ونیرها بلافاصله با مسواک زدن بعد از کامپوزیت دندان از روی دندانهای شما افتاد نباید تصور کنید که علت از بین رفتن پیوند بین کامپوزیت و مینای دندان مسواک زدن شما بوده است. بلکه دلایل بسیار زیادی وجود دارد که می‌تواند به تضعیف باندینگ کامپوزیت منجر شود.

لایه گذاری اضافی کامپوزیت دندان

فقط گاهی اوقات، لایه‌های روی کامپوزیت به علت لایه گذاری بیش از حد، در اثر مسواک زدن از روی دندانها می افتند. این لایه ها در صورتی که ضخامت زیادی داشته باشند؛ به خوبی و با چسب به مینای دندان پیوند نمی خورند و در اثر وارد آمدن فشار به عنوان مثال خوردن یا گاز زدن غذاهای سفت و پس از مسواک زدن از روی دندانها می‌افتند. در این شرایط نیازی نیست نگران باشید؛ فقط کافیست به دندانپزشک مراجعه کنید تا مجدداً سطح دندان های شما را پولیش کند و طرح لبخند شما اصلاح شود.

ساییده شدن سطح کامپوزیت در اثر استفاده از خمیردندان نامناسب

همانطور که در مقاله ی "بهترین خمیر دندان برای لمینت دندان" اشاره کردیم، پس از کاشت ونیرهای دندانی نباید از خمیر دندان های سایشی و سفید کننده استفاده کنید چون این خمیردندانها، پیوند بین کامپوزیت و مینای دندان را از بین می‌برند و به تدریج کامپوزیت ها شل شده و از روی دندانهای شما می افتد. پس شاید علت اصلی آسیب دیدن کامپوزیت ها، مسواک‌برقی نباشد بلکه نوع خمیر دندان نامناسب انتخاب شده باشد.

عدم فرم دهی و باندینگ صحیح کامپوزیت

فراموش نکنید که مهمترین عامل اصلاح طرح لبخند زیبای شما، مهارت و تخصص دندانپزشک در فرم دهی و ایجاد باندینگ صحیح بین کامپوزیت و مینای دندان شماست. بنابراین اگر دندان پزشک نتواند به درستی این پیوند را ایجاد کند؛ احتمال افتادن کامپوزیت از روی دندان ها در شرایطی که فشار زیادی به آنها وارد شود؛ وجود دارد. وارد آمدن فشار زیاد، فقط در اثر مسواک زدن با مسواک برقی نیست بلکه گاز زدن یا جویدن غذاهای سفت یا ساییدن دندانها به یکدیگر نیز می تواند منجر به افتادن کامپوزیت‌دندان شود. اگر به درستی از کامپوزیت ونیر خود مراقبت کرده‌اید و کامپوزیت ها در کمتر از یک سال بعد از نصب از روی دندان های تان افتاده اند؛ بهتر است برای ترمیم کامپوزیت های افتاده یا شل شده به دندانپزشک دیگری مراجعه کنید.

استفاده از مسواک برقی به کامپوزیت دندان آسیب می‌زند؟

آیا مسواک برقی التراسونیک باعث افتادن کامپوزیت ونیر از روی دندان ها می شود؟

خواندن مطالب ضد و نقیض در وب سایت های مختلف مطمئناً شما را گیج می‌کند. در بسیاری از وب سایت ها  نوشته شده که استفاده از ابزارهای آلتراسونیک به کامپوزیتهای دندان آسیب می‌رساند. به همین علت بسیاری از بیماران تصور می‌کنند مسواک آلتراسونیک هم باعث شل شدن و افتادن کامپوزیت دندانی می شود. در صورتی که این طور نیست. 
منظور از ابزارهای آلتراسونیک دستگاه‌هایی هستند که برای سفید کردن دندان ها به کار می روند. لرزش و سایش شدید این دستگاه‌ها می‌توانند به سطح کامپوزیت ونیر آسیب وارد کرده و موجب افتادن آن از روی دندان‌ها شود. لرزش مسواک برقی و آلتراسونیک آن قدر شدید نیست که بتواند به کامپوزیت دندان شما آسیب وارد کند.
دستگاه های آلتراسونیک که برای سفید کردن دندان استفاده می شوند؛ دارای یک سری فلزی هستند که به شدت می لرزد و با سرعت آلتراسونیک سطح دندان را سایش می‌دهد. این سری فلزی می تواند پیوند ایجاد شده بین مینای دندان و کامپوزیت را به طور کامل از بین ببرد. در صورتی که در مسواک برقی یا مسواک آلتراسونیک چنین سری وجود ندارد و شما با پرزهای نرم مسواک فقط در حال پاکسازی پلاک ها و باکتری های گیرکرده بین دندان ها و کامپوزیت های خود هستید. پس نگران نباشید.

چطور بهترین مسواک بعد از کامپوزیت دندان را انتخاب کنیم؟

در خصوص انتخاب بهترین مسواک بعد از کامپوزیت دندان دو نکته وجود دارد. اول اینکه باید به پرزهای مسواک توجه کنید. حتی اگر از مسواک‌های برقی استفاده می کنید؛ سعی کنید مسواکی را انتخاب نمایید که پرزهای آن زبر نباشد و هیچ قطعه جامدی در سر آن وجود نداشته باشد که بتواند به پیوند کامپوزیت ونیر ها آسیب وارد کند. مسواک برقی نقش فوق‌العاده‌ای برای پاکسازی دندان ها از باکتری و پلاک ایفا می کنند. نکته دوم که باید آن را رعایت کنید؛ تنظیم مسواک برقی روی حالت سونیک به جای آلتراسونیک است. این تنظیمات باعث می‌شود که سرعت چرخش سری مسواک و همچنین لرزش آن متعادل تر باشد و هیچ گونه آسیبی به کامپوزیت دندان شما وارد نشود.
در سال ۱۹۹۸ محققان دانشگاه میسوری مطالعه ای را در خصوص امکان آسیب رساندن مسواک‌های برقی به کامپوزیت دندان انجام دادند. با وجود این که در آن زمان هنوز کامپوزیت رزین ها به اندازه الان پیشرفت نکرده بودند اما دو سال تحقیقات آنها نشان داد که استفاده از مسواک های برقی در هیچ شرایطی نمی تواند دلیل افتادن کامپوزیت دندان از روی دندان ها باشد.

چطور از کامپوزیت ونیر های خود مراقبت کنیم تا دیرتر از روی دندان ها نیفتند؟

مراقبت های بعد از کامپوزیت دندان در افزایش ماندگاری و طول عمر آنها تاثیر قابل توجهی دارد. به خاطر داشته باشید اگر دانپزشک ماهر را برای کاشت ونیر کامپوزیت انتخاب کرده‌اید و رزین کامپوزیت نانو سرامیک که جزو پیشرفته ترین روش های اصلاح طرح لبخند است را به کار برده اید؛ میزان ماندگاری ونیرهای کامپوزیت روی دندان ها فقط به نحوه مراقبت خود شما از آنها بستگی دارد. پس اگر می خواهید برای مدت زمان بیشتری از لبخند جذاب خود لذت ببرید؛ توصیه های زیر را جدی بگیرید:
دندان‌های خود را با مسواک های معمولی یا برقی که پرز نازکی دارند؛ حداقل دو بار در روز مسواک بزنید.
نخ دندان کشیدن را بعد از هر وعده غذایی فراموش نکنید.
اگر خوراکی های یا نوشیدنی های رنگی مصرف کردید حتماً بعد از آن از دهانشویه های غیر الکلی مناسب برای شستشوی کامپوزیت ها استفاده کنید. آب نمک بهترین دهانشویه برای حفظ سلامت دهان و دندان شماست.
اگر کامپوزیت دندان شما تغییر رنگ داد؛ برای سفید کردن آن از خمیر دندان های سفید کننده سایشی استفاده نکنید.
برای سفیدتر کردن کامپوزیت ونیر های خود از روش‌های بیلیچینگ یا سفید کردن با دستگاه های اولتراسونیک استفاده نکنید.
عادات بدی مثل دندان قروچه کردن، گازدن چیزهای سفت، جویدن ناخن یا سر مداد و همچنین سیگار کشیدن را ترک کنید.
اگر بخشی از کامپوزیت ونیر شما افتاد یا ترک خورد؛ بلافاصله به دندانپزشک مراجعه کنید تا آن را ترمیم کند.
گاز زدن مواد غذایی سفت مثل هویج یا سیب و همچنین خوردن خوراکی‌های چیپسی مثل پاپ کورن، چیپس و غیره را به حداقل برسانید.

جمع بندی

مسواک زدن به عنوان مهمترین روش مراقبت از کامپوزیت دندان کاملا تایید شده است و اینکه مسواک زدن از هر نوعی چه با استفاده از مسواک معمولی و چه مسواک‌برقی موجب آسیب دیدن کامپوزیت ونیر و افتادن آن از روی دندان شود؛ تا به حال مشاهده نشده است. آسیب دیدن کامپوزیت و افتادن آن از روی دندان ها دلایل متعددی دارد که معمولا به علت ضعیف شدن باندینگ بین رزین و مینای دندان است که هنگام مسواک زدن موجب افتادن کامپوزیت ها می شود. 
بنابراین دلیلی ندارد که نگران استفاده از مسواک برقی بعد از کاشت ونیر کامپوزیت باشید. بهتر است به جای دقت روی انتخاب مسواک به انتخاب خمیردندان مناسب و همچنین دهان شویه ای که استفاده می کنید؛ توجه کنید. حفظ بهداشت دهان و دندان و رعایت مراقبتهای بعد از کامپوزیت تنها عاملی است که لبخند زیبا و جذاب شما را برای مدت طولانی بدون تغییر حفظ خواهد کرد.



مشاوره رایگان دندانپزشکی

نظر خود را درباره مطلب بالا بیان کنید