علت باز شدن پیچ ایمپلنت - کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب محمدی

تاریخ انتشار - ۱۷ آذر ۱۳۹۸

بعد از ناسازگاری ایمپلنت با ریشه دندان، باز شدن پیچ ایمپلنت، اصلی‌ترین علت عدم موفقیت ایمپلنت یا شکستن پروتز دندان مصنوعی، شناخته شده است. به همین علت، اهمیت انتخاب قطعات پروتز، پیچ ایمپلنت و اباتمنت در حفظ ایمپلنت و افزایش درصد موفقیت آن اهمیت بسیاری دارد.

شاید در گذشته باز شدن پیچ ایمپلنت اتفاق رایجی بوده، اما در حال حاضر با پیشرفت در تکنولوژی ساخت ایمپلنت کمتر شاهد باز شدن پیچ ایمپلنت هستیم. عواملی که درگذشته باعث باز شدن پیچ ایمپلنت ها می شدند:

  1. 1. کاشت ایمپلنت با اتصال خارجی: 

طراحی ایمپلنت های قدیمی به نحوی بود که اتصالات خارجی ایمپلنت معمولا مقاومت بسیار کمی داشت و وارد اوردن فشار ناچیزی به اتصال خارجی موجب باز شدن پیچ می شد. البته امروزه، اتصال داخلی در بیشترِایمپلنت ها تعبیه شده تا وارد امدن فشار به اتصالات موجب باز شدن پیچ ایمپلنت نشود. درحقیقت طراحی این اتصالات به گونه ای است که دیگر هیچ فشاری به پیچ وارد نمی شود و تمام فشار روی اتصال داخلی است.

  1. 2 . کم بودن گشتاورد برای پیچ کردن اباتمنت:

این مسئله تا حدودی به طراحی اباتمنت، مواد سازنده و طراحی سر پیچ بستگی دارد. درگذشته باز شدن پیچ ایمپلنت یا اباتمنت به خصوص برای پیچ ایمپلنت از نوع شکاف دار به استفاده از سیستم گشتاور نامناسب در محکم کردن آن مرتبط بود. اما امروزه، طراحی آن ها به مراتب بهتر از گذشته شده است و سیستم گشتاور نامناسب نمیتواند دلیلی برای باز شدن پیچ ایمپلنت های امروزی باشد.

  1. 3. عدم مدیریت دندان قروچه یا سایش دندان:

 مشکل دندان قروچه همیشه برای باز شدن پیچ ایمپلنت نگران کننده بوده است و هنوز هم بحث های زیادی در رابطه با آن وجود دارد و مطالعات مختلفی به تاثیر دندان قروچه روی خراب شدن ایمپلنت می پردازد. اما مشکل باز شدن پیچ ایمپلنت در اثر سایش دندان، برای ایمپلنت هایی صدق می کند که اتصال خارجی داشته باشند. در طراحی های پیشرفته امروزی اجزای اتصال داخلی آنقدر خوب باهم چفت می شوند که سایش دندان دیگر موجب بازشدن پیچ ایمپلنت نمی شود. البته درصورتیکه دندان قروچه فشار زیادی به پایه ایمپلنت وارد کند؛ احتمال شکستن آن وجود دارد.




اگر به تازگی عمل جراحی کاشت ایمپلنت انجام دادید و با مشکل باز شدن پیچ ایمپلنت مواجه شدید حتما این سوال برایتان پیش امده که چرا با وجود پیشرفت در طراحی و ساخت قطعات و اجزای ایمپلنت دندان هنوز هم با مشکل باز شدن پیچ ایمپلنت مواجه می شویم؟ 

در رابطه با علت باز شدن پیچ ایمپلنت های پیشرفته اطلاعات دقیقی در دست نیست. اما ارزیابی ها و آزمایشات بیومکانیکی نشانگر این هستند که عوامل مختلفی می تواند در سیستم عملکرد ایمپلنت اختلال ایجاد کند. هرچند  اختلال در این عملکرد ها با چشم عادی قابل مشاهده نیستند؛ اما اگر اجزای ایمپلنت دندان با هم خوب چفت نشوند ممکن است به دلیل عدم مطابقت از لحاظ طراحی و هماهنگی با یکدیگر مشکلاتی ایجاد کنند. از مهمترین دلایل باز شدن پیچ ایمپلنت می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پروفیل استخوانی اطراف ایمپلنت

یکی از رایج ترین دلایلی که موجب باز شدن پیچ ایمپلنت ها می شود، پروفیل استخوانی اطراف ایمپلنت است که از قرار گرفتن کامل پیچ در جای خود جلوگیری می کند. بر خلاف اتصالات خارجی که از اولین مدل ها الگو گرفته و سر پهن داشتند، اتصالات داخلی با طراحی امروزی، به شکل قیف هستند. در پروفیل هایی که به شکل قیف هستند، استخوان، از افتادن اباتمنت جلوگیری می کند و موجب جایگیری کامل پیچ در محل کاشت خود می شود. اما از طرفی، وقتی استخوان از طرف پیچ تحت فشار قرار می گیرد، موجب سستی بافت آن و در نتیجه شل شدن یا افتادن پیچ می شود.

  • شل شدن هیلینگ کپ 

درصورت شل شدن هیلینگ کپ، بهتر است فیلر ها و پروفیل استخوانی اطراف ایمپلنت توسط جراح بررسی شود. اگر پیچ اباتمنت موقت یا همان هیلینگ کپ شل شود، باید با تکنیسین خود در میان بگذارید تا در ساخت قطعه دائمی، آن را در نظر گرفته و از پیش آمدن مجدد آن پس از نصب اباتمنت دائمی جلوگیری کند. معمولاً جراح با ارسال یک عکس در کنار گزارش وضعیت فعلی که از نتیجه معاینه پروفیل استخوانی بدست آمده به تکنسین کمک می کند تا پروتز دندان مصنوعی را همراه با اباتمنت به نحوی طراحی کند که پیچ ایمپلنت باز نشود. 

  • انتخاب پیچ ایمپلنت نامناسب

برای هر ایمپلنت، نمونه های پیچ و اباتمنت متنوعی از جنس تیتانیومی، سرامیکی و ایمپرشن کپینگ تولید شده است. پیدا کردن صحیح ترینِ و مناسب ترینِ آن برای کارکرد طولانی مدت، شاید کمی سخت باشد. جراح باید در انتخاب آن ها محتاط باشد چون برخی از پیچ های ایمپلنت شاید از نظر ظاهری، مناسب به نظر برسند اما ممکن است از نظر طراحی، با برخی اجزای ایمپلنت سازگار نباشند و عوارضی را به همراه داشته باشد. عوارض ناشی از انتخاب پیچ نامناسب ایمپلنت ممکن است موجب باز شدن پیچ ایمپلنت و نقص در کارایی آن شود.

  • اندازه نامناسب پیچ ایمپلنت

محکم شدن پیچ زمانی اتفاق می افتد که پیچ موقت یا دائمی به خوبی سر جای خود قرار بگیرد. شاید پیچ، ظاهرا محکم بنظر برسد، اما اگر اباتمنت از ایمپلنت بلندتر بوده و وارد استخوان فک شود؛ پس از مدتی، رشد استخوان فک موجب باز شدن پیچ ایمپلنت می شود. برای جلوگیری از باز شدن پیچ اباتمنت با رشد استخوان، جراح باید پروفیل استخوانی اطراف ایمپلنت را بررسی کرده و در صورت نیاز پیچ اباتمنت را کوتاه تر کند تا بالاتر از پایه ایمپلنت قرار بگیرد.

  • باز شدن غیر منتظره پیچ اباتمنت

مواردی وجود دارد که پیچ زود به زود باز می شود و بیمار باید به طور مرتب خارج از برنامه مشخص شده برای چکاپ به دندانپزشک مراجعه کند تا پیچ ایمپلنت را محکم کند. بروز این چنین مشکلات غیر منتظره برای بیمار ناخوشایند بوده و از لحاظ بالینی هم صرف زمان برای ترمیم این موارد، اتلاف وقت خواهد بود. بنابراین بهتر است با دقت در انتخاب اجزاء و قطعات ایمپلنت و همچنین نحوه اتصال اباتمنت به پایه ایمپلنت و سوار کردن پروتز دندان مصنوعی از بروز مشکل باز شدن پیچ ایمپلنت جلوگیری کرد تا وقت بیمار و دندانپزشک صرفه‌جویی شود.

چرا پیچ پروتز دندان مصنوعی ایمپلنت باز می شود؟

پیچ پروتز دندان مصنوعی ایمپلنت اغلب، بخاطر فاصله پروفیل استخوانی اطراف ایمپلنت یا شل شدن اباتمنت باز می شود. این مشکل حتی ممکن است بعد از جایگزین کردن اباتمنت و محکم کردن پیچ آن مجددا اتفاق بیفتد. در این صورت به احتمال زیاد مشکل از پروتز دندان مصنوعی است که باید مجددا طراحی شود تا نحوه قرارگیری آن روی اباتمنت و پایه ایمپلنت موجب باز شدن پیچ ایمپلنت نشود.

چطور می توان از باز شدن پیچ ایمپلنت جلوگیری کرد؟

با توجه به تحقیقات انجام گرفته رعایت نکات زیر علاوه بر جلوگیری از باز شدن ایمپلنت در نگهداری و عملکرد طولانی مدت ایمپلنت ها تاثیر دارد:

  • استفاده از قطعاتی که به درستی با یکدیگر چفت می شوند

سیستم اباتمنت و ایمپلنت، یک مجموعه بهم پیوسته است که از قطعات جداگانه ای تشکیل شده است. علاوه بر این که اجزا این سیستم نقش بزرگی در عملکرد موفقیت آمیز آن دارند، واکنش آن ها نسبت به یکدیگر در سیستم، اهمیت بسیار زیادی در موفقیت امیز بودن کاشت ایمپلنت دارد. به همین سبب، انتخاب قطعاتی که متناسب با یکدیگر طراحی شده اند، در افزایش دوام و طول عمر ایمپلنت رضایتمندی مشتری اهمیت بسیاری دارد.

  • تناسب دقیق میان اجزاء

برای هر قطعه ایمپلنت، انواع مختلفی از اباتمنت ها از طرف شرکت های متعدد تولید شده اند. انتخاب بهترین و متناسب ترین مورد آن شاید کمی سخت باشد. به همین علت جراح باید در انتخاب آن ها محتاط باشد. شاید طراحی برخی از پیچ های ایمپلنت از نظر ظاهری مناسب بنظر برسند اما ممکن است از نظر طراحی با برخی اجزا تناسب برقرار نکند و عوارضی را به همراه داشته باشد. عوارض ناشی از انتخاب اباتمنت نامناسب ممکن است موجب باز شدن پیچ ایمپلنت و نقص در کاشت ایمپلنت دندان  شود.

  • توزیع مناسب فشار روی پیچ

علت باز شدن پیچ اباتمنت میتواند تقسیم نشدن فشار وارده بر پیچ ایمپلنت به طور مساوی در سمت راست و چپ باشد. به عنوان مثال اگر جراح از اباتمنت مخصوصی که برای ایمپلنت نوبل بیوکر طراحی شده استفاده نکند، منجر به اعمال فشار نابرابر به سمت چپ و راست ایمپلنت می شود. اعمال نامناسب فشار روی پیچ ها موجب جابجایی اجزای دیگر ایمپلنت می شود که یکی از عوامل باز شدن پیچ ایمپلنت و شکستن پروتز دندان مصنوعی است. از طرفی فشار زیاد میتواند موجب شکستن قطعات دیگر شود. برای جلوگیری از این مسئله، شرکت های معتبر مانند زیمر و نوبل بیوکر اقدام به طراحی و ساخت قطعات اختصاصی مانند پیچ ایمپلنت کرده‌اند که همراه با پایه ایمپلنت به بازار عرضه می شود و کاملا در پایه چفت می شود.

  • محکم کردن پیچ ایمپلنت

محکم کردن پیچ ایمپلنت با ابزارهای مناسب  توسط جراح از باز شدن آن در کوتاه مدت جلوگیری میکند. در حال حاضر شرکت های متعددی، پیچ گوشتی های مخصوص محکم کردن پیچ ایمپلنت تولید کرده اند که متناسب با قطعه پیچ و اباتمنت در سایزها و اندازه های مختلف طراحی شده اند. 

  • مراقبت از ایمپلنت دندان

علاوه بر احتیاط هایی که جراح هنگام انتخاب و محکم کردن پیچ ایمپلنت باید در نظر داشته باشد؛ خود بیمار نیز با مراقبت از ایمپلنت دندان و پروتز دندان مصنوعی می تواند نقش موثری در جلوگیری از باز شدن پیچ ایمپلنت داشته باشد. همانطور که پیش از این در مقاله " همه چیز هایی که بعد از ایمپلنت باید بدانید " اشاره شد بیمار باید با پروتز دندان مصنوعی مانند دندان طبیعی خود رفتار کند. رعایت بهداشت دهان و دندان، جلوگیری از ایجاد عفونت، عدم ساییدن پروتز دندان مصنوعی به دندانهای مقابل، عدم استفاده از پروتز دندان مصنوعی به جای ابزار برای باز کردن در قوطی یا کیسه های پلاستیکی و خودداری از کشیدن سیگار از مهمترین مراقبت های پس از کاشت ایمپلنت است که از باز شدن پیچ ایمپلنت نیز جلوگیری می کند.

  • چکاپ منظم نزد دندانپزشک

پروتز های دندان مصنوعی ایمپلنت باید مرتبا از طرف دندانپزشک مورد بررسی قرار بگیرند. در رابطه با مراقبت از پروتز های دندان مصنوعی، دستورالعمل های مخصوصی برای بیمار وجود ندارد بلکه جراح پس از سوار کردن تاج دندان موارد لازم را به بیمار گوشزد خواهد کرد. گاهی اوقات عوارضی مانند باز شدن پیچ ایمپلنت و ترک خوردن یا شکستن پروتز دندان مصنوعی در طول معاینات خود را نشان می دهند. با پیگیری منظم معاینات، دندانپزشک می تواند به سرعت هر گونه مشکلی را تشخیص داده و پیش از حاد شدن مشکلات، آنها را برطرف نماید.

  • انتخاب پیچ ایمپلنت مناسب و دقیق 

نوبل بیوکر، برای ایمپلنت هایی که ساخت شرکت خودشان باشد؛ پیچ هایی با توجه به اباتمنت، اتصالات و اندازه سطح آن، پیچ هایی با روکش و بدون روکش، با استحکام وتناسب بین اباتمنت و ایمپلنت می سازد که از باز شدن پیچ ایمپلنت جلوگیری می کند. در عوض شرکت دی ال سی روکش هایی تولید کرده که تحت نام تجاری تورک تایت به بازار عرضه می شوند و در مقایسه با روکش های تیتانیومی، فشار بیشتری بر پیچ وارد می کند. بنابراین جراح باید با دقت و حساسیت زیاد پیچ ایمپلنت را انتخاب نماید.

جراح هنگام عمل جراحی کاشت ایمپلنت چگونه میتواند از باز شدن پیچ ایمپلنت جلوگیری کند؟

  • در انتخاب قطعات پروتز، ترمیم و پیچ ایمپلنت احتیاط کند. 
  • از پیچ ایمپلنت استفاده کند که از طرف شرکت به صورت پلمپ شده خریداری شده باشند. 
  • هرگز از پیچ های آزمایشگاهی کلینیک دندان استفاده نکند.
  • از ابزار های مخصوص برای محکم کردن پیک ایمپلنت استفاده کند. 
  • از دستور العمل ذکر شده شرکت سازنده برای محکم کردن اباتمنت استفاده کند.

عوارض باز شدن پیچ ایمپلنت چیست؟

در صورتی که باز شدن پیچ ایمپلنت موجب شود بیمار احساس کند پروتز دندان مصنوعی لق شده و یا جابجا می شود ممکن است در خوردن و جویدن غذا ها دچار مشکل شود. احساس درد هنگام جویدن غذا نیز میتواند از عوارض باز شدن پیچ ایمپلنت باشد. در صورتی که باز شدن پیچ ایمپلنت به سرعت تشخیص داده نشود؛ وارد آوردن فشار بیشتر روی ایمپلنت، احتمال شکستن پروتز دندان مصنوعی و یا خراب شدن پایه ایمپلنت را افزایش می دهد.  در صورتی که پایه ایمپلنت ترک بردارد و یا بشکند باید طی یک عمل جراحی از استخوان فک خارج شده و با پایه ایمپلنت دیگری جایگزین شود.

مشاوره رایگان دندانپزشکی

نظر خود را درباره مطلب بالا بیان کنید