روکش دندان چیست؟ - کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب محمدی

تاریخ انتشار - ۲۱ بهمن ۱۳۹۸

ایمپلنت دندان یکی از روش های فوق‌العاده برای جایگزین کردن دندان از دست رفته است که نه تنها به حفظ بافت استخوانی فک بیمار کمک می‌کند بلکه از لحاظ ظاهری و عملکردی کاملاً شبیه دندان طبیعی عمل می کند و نگهداری آنها نیز با رعایت بهداشت دهان و دندان به راحتی انجام می گیرد.
جایگزین کردن دندان از دست رفته با کاشت ایمپلنت اعتماد به نفس بیمار را افزایش می‌دهد و سلامت دهان و دندان او را نیز حفظ می نماید. درصد موفقیت ایمپلنت دندان با کیفیت بیشتر از ۹۵ درصد است و بعد از نصب برای بیماران هیچ گونه درد و ناراحتی ایجاد نخواهد کرد.
همانطور که در مقاله دیگر سایت با عنوان " اجزای ایمپلنت دندان چیست و از چه چیزی ساخته شده است؟ " اشاره کردیم؛ یکی از مهم‌ترین اجزای ایمپلنت، روکش دندان است که باید بعد از نصب پایه ایمپلنت روی آن قرار بگیرد. روکش دندان می تواند از طریق پیچ و یا با سیمان دندانپزشکی روی اباتمنت نصب شود. برای اینکه بهترین نوع روکش دندان را انتخاب کنیم ابتدا بهتر است بدانید روکش دندان چیست و آیا روکش دندان پیچی بهتر است یا چسبی؟ قیمت روکش ایمپلنت نیز در انتخاب نوع آن موثر است.

روکش دندان چیست؟

روکش دندان نوعی دندان مصنوعی از جنس سرامیک یا فلز است که در موارد زیر کاربرد دارد:
دندان‌هایی که دیواره آنها شکسته یا به دلیل پوسیدگی از بین رفته باشد؛
دندان‌هایی که به دلیل عصب‌کشی یا نازک شدن جداره، احتمال شکستن ‌شان وجود داشته باشد؛
دندان هایی که با ایمپلنت جایگزین شده باشند؛

مراحل ساخت روکش دندان

دندانپزشک ابتدا وضعیت ریشه دندان را بررسی کرده و در صورت نیاز اقدام به روت کانال یاعصب‌کشی دندان می‌کند و در صورت نیاز یک پست فلزی برای حماست از ریشه داخل کانال قرار می دهد تا تاج دندان مصنوعی روی آن نصب گردد. سپس اگر پوسیدگی تاج دندان تا نزدیک لثه و حتی زیر آن ادامه یافته باشد، با جراحی لثه حجم کافی از تاج دندان برای گذاشتن روکش دندان در دسترس قرار می گیرد. در مرحله بعد فرم دهی، تراش و قالب گیری دندان انجام می گیرد. پس از اینکه تراش دندان کامل شد، از دندان تراش خورده و همچنین فک مقابل آن قالب‌گیری می‌شود. سپس رنگ روکش دندان با مشورت بیمار انتخاب شده و همراه با قالب تهیه شده برای ساخت دندان مصنوعی به لابراتوار ارسال می‌شود.

نحوه نصب روکش دندان

درصورتیکه تاج دندان طبیعی بیمار به اندازه کافی دردسترس باشد و دندانپزشک بخواهد روکش دندان را روی دندان طبیعی نصب کند از روکش دندان چسبی استفاده خواهد کرد. زمانیکه روکش دندان از لابراتوار به مطب ارسال شود؛ دندانپزشک ابتدا تطابق کامل آن را از لحاظ قرارگیری و هماهنگی رنگ با سایر دندان ها بررسی کرده و سپس با چسب مخصوصی به دندان طبیعی بیمار و لثه اطراف آن سیمان می کند.

روکش دندان چیست؟

روکش دندان ایمپلنت چیست؟

روکش دندان ایمپلنت نوعی دندان مصنوعی است که روی سطح خارجی ایمپلنت قرار می گیرد و نقش دندان طبیعی را ایفا می کند. این نوع روکش دندان اصطلاحا تاج دندان مصنوعی نامیده می شود. تاج دندان مصنوعی جایگزین دندان از دست رفته شده و به پایه ایمپلنت که چندین ماه قبل توسط یک عمل جراحی در استخوان فک کاشته شده است متصل می گردد.
دو نوع روکش دندان ایمپلنت اصلی وجود دارد که توسط دندانپزشکان به عنوان تاج دندان مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرد:
1. روکش دندان پیچی
روکش دندان پیچی اتصال محکم تری به پایه ایمپلنت دارد چون با یک پیچ و یک مهره به اباتمنت ایمپلنت دندان پیچ می شود و پایدار و مستحکم سر جای خود باقی می‌ماند. این نوع تاج دندان، سوراخی در یک طرف خود دارد که روی لثه مینشیند و برای اتصال مستقیم به ایمپلنت از طریق پیچ تنظیم کننده به کار می رود. این نوع روکش دندان به مراقبت کمتری نیاز دارد چون به ایمپلنت پیچ شده‌ است و امکان افتادن آن کمتر است. با این وجود از لحاظ زیبایی به اندازه روکش دندان چسبی نیست اما ظاهر آنها کاملاً طبیعی به نظر می رسد. سوراخ دسترسی که برای پیچ اتصال تاج به ایمپلنت تعبیه شده؛ احتمال شکستن و ترک برداشتن دارد و در صورتی که آسیب ببیند؛ احتمال افتادن تاج دندان از روی ایمپلنت وجود خواهد داشت.
مزایای روکش دندان پیچی
پیچ هایی که در رو کش دندان پیچی برای اتصال به پایه ایمپلنت تعبیه شده، نحوه اتصال را راحت‌تر می‌کند و به تاج ایمپلنت اجازه می‌دهد که با پایداری بیشتری روی  لثه و در جهت درست قرار بگیرد. قطعه‌ای که پایه ایمپلنت و تاج دندان را به یکدیگر متصل می‌کند؛ اباتمنت نام دارد که پیچ روکش دندان پیچی در آن سفت میشود تا تاج دندان به راحتی روی پایه قرار بگیرد. 
مزیت دیگر روکش دندان پیچی امکان تعویض راحت آن است چون بدون اینکه به پایه ایمپلنت آسیبی برسد می توان به راحتی با باز کردن پیچ، تاج دندان را برداشت. درصورتیکه پایه ایمپلنت به درستی با استخوان فک جوش بخورد شاید بیش از ۲۰ سال نیز بدون هیچ مشکلی در استخوان فک پایدار باقی بماند اما تاج دندان معمولاً هر ۵ تا ۷ سال یکبار نیاز به ترمیم یا تعویض پیدا میکند. روکش دندان پیچی به این علت مورد استفاده قرار می گیرد که باز کردن آن از پایه ایمپلنت جهت تعویض یا تعمیر راحت تر است.
معایب روکش دندان پیچی
یکی از معایب روکش دندان پیچی، شل شدن پیچ اتصال تاج دندان به پایه ایمپلنت است که هر چند وقت یکبار اتفاق می‌افتد و معمولاً بیمار هنگام گاز زدن و جویدن غذا ها دچار مشکل می شود. البته سفت کردن پیچ روکش دندان پیچی چندان مشکل نیست و دندانپزشک طی چند دقیقه می تواند این مشکل را برای بیمار برطرف کند. با این وجود چنین مشکلی در روکش دندان چسبی وجود ندارد. از طرف دیگر برداشتن روکش دندان چسبی به علت اینکه به لثه سیمان شده است از روی پایه ایمپلنت کمی مشکل است.
سوراخی که برای روکش دندان پیچی تعبیه شده تا پیچ از طریق آن سفت شود؛ از دیگر معایب آن به شمار می آید. هر چند در دندان های آسیا این ناحیه پشت تاج دندان تعبیه می‌شود تا از جلو دید نداشته باشد اما برای دندان های پیشین این عمل امکان پذیر نیست. به همین علت معمولاً برای دندانهای جلو از روکش دندان چسبی استفاده می شود تا از لحاظ زیبایی ظاهری مانند دندان طبیعی بر نظر برسد.
کاربرد روکش دندان پیچی
بارگذاری فوری ایمپلنت
نصب روکش دندان پیچی در روش بارگذاری فوری ایمپلنت بسیار راحت‌تر است. چون پایه ایمپلنت بعد از چند ماه با استخوان فک جوش میخورد؛ پیش از آماده شدن تاج دندان اصلی گاهی اوقات تاج دندان هم زمان با کاشت ایمپلنت روی آن سوار می‌شود که به آن بارگذاری فوری می گویند. بیشترین کاربرد روکش‌دندان پیچی در همین فرایند بارگذاری فوری است. چون در این مرحله وجود پیچ ها نسبت به سیمان کردن تاج دندان یک مزیت به حساب می آید چون احتمال افتادن روکش دندان را در شش تا هشت هفته اول به حداقل می رسانند. نصب روکش دندان پیچی از ایجاد التهاب ناشی از چسب روی بافت لثه نیز جلوگیری می کند.
تاج دندان موقت
گاهی اوقات بعد از کاشت پایه ایمپلنت در استخوان فک، از تاج دندان موقت استفاده می شود که روی بافت لثه نرم قرار بگیرد و ظاهر دندان بیمار طبیعی به نظر برسد. راحت ترین روش نصب تاج دندان موقتی استفاده از روکش دندان پیچی است. این پیچها به عنوان نشیمنگاه برای تاج موقتی استفاده می‌شوند و از بافت لثه حمایت می کنند تا زمانی که پایه ایمپلنت به طور کامل با استخوان فک جوش بخورد و تاج دندان مصنوعی اصلی نصب شود.
برنامه درمانی بلندمدت
 در مواردی که ایمپلنت های دندانی به نحوی نصب شده اند که نیاز به برنامه درمانی بلند مدت دارند معمولا از روکش دندان پیچی استفاده میشود. در این شرایط معمولاً از یک پایه ایمپلنت برای حمایت از بریج و جای خالی دو یا سه دندان از دست رفته استفاده می شود. گاهی اوقات از پایه ایمپلنتی که قبلا کاشته شده برای یک دندان جدید که مجاور با تاج دندان قبلی کاشته شده است نیز استفاده می شود. در این شرایط پیچ ها نقش بسیار مهمی در اتصال دو تاج ایمپلنت و یا روکش دندان جدید به پایه ایمپلنت قبلی ایفا می کنند.
2. روکش دندان چسبی یا سیمان شده
روکش دندان چسبی نیز نوعی دندان مصنوعی است که به اباتمنت روی پست ایمپلنت با استفاده از چسب دندان یا همان سیمان دندانپزشکی متصل میشود. روکش دندان سیمان شده از لحاظ زیبایی بهترین نوع روکش دندان است و اتصال آن به اباتمنت و پایه ایمپلنت به راحتی انجام می‌ گیرد.
روکش دندان چسبی را می‌توان در نواحی که تحلیل استخوان یا التهاب وجود داشته باشد؛ روی لثه قرارداد. اما نگهداری از آن کمی مشکل است چون باید برای مدت طولانی روی لثه باقی بماند و از آن جدا نشود. با این وجود روکش دندان چسبی به اندازه روکش دندان پیچی در معرض شکستن یا ترک برداشتن قرار ندارد چون به لثه سیمان می‌شود و احتمال افتادن آن کمتر است.
معایب روکش دندان چسبی
 یکی از بزرگترین معایب روکش دندان چسبی برداشتن سیمان اضافه بعد از اتصال روکش به ایمپلنت است. در صورتی که دندان پزشک به درستی سیمان اضافی را از محل اتصال تاج دندان به ایمپلنت تمیز نکند؛ مشکلات بسیار زیادی از جمله درد هنگام جویدن و گاز زدن غذاها برای بیمار ایجاد خواهد کرد و حتی ممکن است منجر به عفونت لثه شود.
گاهی اوقات از چسب های ضعیف تر برای اتصال روکش دندان چسبی استفاده می شود تا برای تعویض و ترمیم، راحت‌تر از روی لثه برداشته شود. اما استفاده از چسب ضعیف احتمال افتادن تاج دندان از روی لثه هنگام گاز دادن یا جویدن غذا افزایش می دهد.

آیا تفاوت ظاهری بین روکش دندان چسبی و روکش دندان پیچی وجود دارد؟

زمانی که تاج ایمپلنت روی اباتمنت متصل شود؛ از لحاظ ظاهری نمی توان تشخیص داد که روش اتصال روکش دندان به پایه ایمپلنت چسبی بوده است یا پیچی. سوال اکثر بیماران این است که روکش دندان پیچی چه تفاوتی با چسبی دارد آیا عملکرد آنها با هم متفاوت است و کدام را باید انتخاب کنند؟ 
از لحاظ ظاهری باید گفت که هر دو روکش در صورتی که جنس سرامیکی و پرسلین داشته باشند کاملاً طبیعی به نظر می رسند. تاج دندان که به ایمپلنت متصل می‌شود؛ نوعی دندان مصنوعی است که عملکرد آن نسبت به دندان طبیعی متفاوت است. پایه ایمپلنت به عنوان ریشه دندان در استخوان فک کاشته می شود و روکش دندان به آن متصل می گردد تا بیمار برای جویدن یا گازدن غذاها از آن استفاده کند. روکش دندان تنها قسمتی از ایمپلنت است که در دهان دیده میشود. پایه ایمپلنت با یک عمل جراحی در استخوان فک قرار گرفته و پس از تکمیل فرآیند اسئواینتگریشن با استخوان فک جوش خورده است و از دید دیگران مخفی می ماند. مطالعات و تحقیقات بسیار زیادی در خصوص ایمپلنت دندان و روکش دندان انجام گرفته تا طراحی و عملکرد آنها بتواند به افزایش طول عمر ایمپلنت دندان کمک کند.
معمولاً زمانی که از روکش دندان پیچی برای ایمپلنت دندان استفاده می شود؛ دندانپزشک پس از سفت کردن پیچ، دور روکش را سیمان می کند تا از لحاظ زیبایی ظاهری مشکلی نداشته باشد. اما روکش دندان سیمان شده با پوشش دادن سوراخ پیچ اباتمنت به طور کامل می تواند از لحاظ زیبایی ظاهری به خصوص برای دندان های جلو بهتر از روکش دندان پیچی باشد. در حقیقت روکش دندان پیچی فقط می تواند برای دندان هایی مورد استفاده قرار گیرد که سوراخ پیچ در پشت تاج دندان مخفی شود و از جلو دید نداشته باشد. البته معمولا دندانپزشک با استفاده از مواد رزین کامپوزیت سوراخ دندان را می پوشاند تا قابل رویت نباشد.

چرا قیمت روکش دندان گران است؟

 قیمت روکش دندان به علت استفاده از تکنیک های مدرن و مواد با کیفیت و مرغوب معمولاً گران است. مواد مورد استفاده برای ساخت روکش دندان از جمله سرامیک یا پرسلین برای اینکه کاملا شبیه دندان طبیعی به نظر برسند؛ از کیفیت بسیار بالایی ساخته می شوند به همین علت قیمت روکش دندان افزایش می‌یابد.
برای کاهش قیمت روکش دندان از تکنولوژی جدیدی به نام تاج دندان سرامیکی با جوش فلزی یا pfm استفاده می شود. این نوع روکش دندان که تقریبا ارزان ترین تاج دندان مصنوعی به شمار می‌آید فقط از روکش پرسلین که به یک فلز متصل شده است؛ ساخته می شود. هر چند این نوع تاج دندان معایب بیشتری نسبت به تاج دندانی که کاملا سرامیکی باشد دارد اما قیمت روکش دندان pfm ارزانتر است.




مشاوره رایگان دندانپزشکی

نظر خود را درباره مطلب بالا بیان کنید